SKLEP linia NASZE MIASTO linia INFORMATOR linia KULTURA I ROZRYWKA linia KOMUNIKACJA
• NASZE MIASTO

Żory należą do najstarszych miast śląskich. Pierwsza wzmianka o istnieniu Żor pochodzi z bulli wydanej przez papieża Celestyna III 9 kwietnia 1193 roku.
Prawa miejskie Żory otrzymały 24 lutego 1272 roku. Nadał je książę Opola i Raciborza – Władysław, który z Żor pragnął uczynić gród obronny. 
 W 1291 r. książę Przemysław złożył hołd królowi czeskiemu i od tego roku Żory utraciły łączność z Polską aż do roku 1922.  
 W 1345 r. król Polski Kazimierz Wielki z wojskami polskimi
i węgierskimi oblegał Żory w czasie wojny z Czechami o Śląsk. Żory były wówczas własnością księcia opawskiego Mikołaja.
 29 VI 1345 roku król Czeski Jan Luksemburski stanął obozem między Frysztatem a Wodzisławiem. Udzielił Żorom pomocy, dzięki której uwolniły się od oblężenia wojsk króla Kazimierza Wielkiego. 
 W 1384 roku Żory przystąpiły do konfederacji 22 miast i otrzymały wśród innych przywilejów prawo wymierzania sprawiedliwości mieczem.
 IV 1433 roku  w czasie wojny husyckiej na Śląsku Żory oblegane były przez wojska husyckie rozporządzające znaczną przewagą militarną. Dzięki ofiarności obrońców, bojowości mieszczan, przemyślanej technice obronnej oraz doskonałemu ufortyfikowaniu Żory nie poddały się Husytom.
 W 1473 r. książę rybnicki Wacław podjął próbę połączenia ziemi Rybnickiej z Krakowem. Forteca żorska broniona przez Polaka Jana Kresy przez 3 miesiące odpierała oblężenie. Koniec walkom położyła zbrojna interwencja Kazimierza Jegiellończyka, który polecił Jakubowi Dębieńskiemu kanclerzowi i staroście krakowskiemu uwolnić Żory od oblężenia.
 W 1526 r. Żory wraz z całym Śląskiem weszły w skład monarchii habsburskiej.  
  Wielokrotnie miasto było niszczone przez pożary.
 17 V 1661 r. pożar objął całe miasto. Spłonął drewniany kościółek pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, duże straty poniósł kościół parafialny. Po kolejnym pożarze miasta, który wybuchł 11 maja 1702 roku, ustanowiono „Święto Ogniowe” obchodzone do dziś.
 Od 1742 roku Żory były w granicach Prus. Niemiecka nazwa miasta brzmiała Sohrau.
 W roku 1849 burzliwe wydarzenia „Wiosny Ludów” w Europie miały swój oddźwięk w Żorach. Chłopi wystąpili przeciw pańszczyźnie i zaatakowali żandarmerię pruską.
 4 VI 1922 rok włączenie po trzecim powstaniu śląskim Żor do Polski. Aktu symbolicznego połączenia Żor z Macierzą dokonał gen. Stanisław Szeptycki z V i VI baterią 23 pułku artylerii polnej. Żory znowu stały się miastem polskim.
 W 1939 roku Żory liczyły 6 200 mieszkańców. Zniszczone
w 80 % podczas zdobywania przez wojska radzieckie 24 marca 1945 roku. Po wojnie odbudowane, a później znacznie rozbudowane dzięki lokalizacji
w sąsiedztwie kopalń węgla.
 W latach 1970-1995 zaludnienie miasta wzrosło 4,5 razy, a w stosunku do 1939 roku Żory mają ponad 10 razy więcej mieszkańców.
 01.01.1999 r.  w wyniku reformy administracyjnej Żory stały się miastem powiatowym – powiatem grodzkim.

 


 

Położenie

Żory posiadają już ponad 725-letnią historię. Dotąd miasto formalnie podzielone było na osiedla, dzielnice i sołectwa. Teraz formalnie mamy w Żorach dzielnice. Nowy podział zakłada ujednolicenie nazewnictwa jednostek pomocniczych gminy. Zmiany, o których mowa, regulują dwie uchwały Rady Miasta, podjęte 29 czerwca 2000 roku, w sprawie zmian w zasadach funkcjonowania niektórych jednostek pomocniczych gminy, ich granice i nadania jednostkom pomocniczym gminy statutów.
W granicach nowych dzielnic znajdują się nie tylko bloki, ale  również  prywatne   domostwa,   które  do  tej   pory jedynie sąsiadowały z osiedlami. Podział Żor na dzielnice spowodował zmiany w statucie miasta. Wykaz dzielnic obejmuje: dzielnica Baranowice, Kleszczów, Kleszczówka, Korfantego, Księcia Władysława, Osiny, Pawlikowskiego, Powstańców Śląskich, Rogoźna, Rowień-Folwarki, Rój, Sikorskiego, Śródmieście, Zachód, 700-lecia. W podziale terytorialnym kraju w 1975 roku poza obszarem miejskim znalazły się następujące sołectwa: Baranowice o obszarze 1291 ha, Folwarki-224 ha, Kleszczów-750 ha, Osiny-640 ha, Rogoźna-431 ha, Rowień-481 ha, Rój-730 ha. Miasto graniczy z Palowicami i Szczejkowicami z gminy Leszczyny, Woszczycami z gminy Orzesze, Rudziczką z gminy Suszec, Warszowicami i Krzyżowicami z gminy Pawłowice, Borynią oraz Skrzeczkowicami z miasta Jastrzębie Zdrój, Świerklanami Górnymi oraz dzielnicami miasta Rybnika-Boguszowicami i Gotartowicami. Żory leżą niedaleko Bramy Morawskiej, obniżenia między Karpatami i Sudetami. Tędy przebiegały bardzo ważne szlaki handlowe, które od niepamiętnych czasów służyły jako trasy komunikacyjne przemierzane przez ładowne wozy kupieckie. Na północ od miasta,(dawniej grodu) przecinała ją trasa wiodąca z zachodu na wschód, od Wrocławia- Opola- Gliwic w kierunku na Bieruń Stary do Krakowa. Żory leżały, więc na skrzyżowaniu bardzo ważnych szlaków handlowych. To tłumaczy genezę grodu, jedynego z najstarszych na Górnym Śląsku. Rozłożony nad Rudą,  niewielką rzeką, która płynęła wśród bagien i licznych stawów, potoków i gęstych borów gród był z natury obronny. Jego rolą była ochrona szlaków komunikacyjnych. Związek Żor z ważnymi szlakami komunikacyjnymi zachował się do dziś. Przez miasto przebiega droga międzynarodowa, prowadząca od Gdańska przez Włocławek-Łódź - Częstochowę - Katowice, do przejścia granicznego w Cieszynie z odgałęzieniem do najważniejszych miejscowości wypoczynkowych Beskidu Śląskiego-Ustronia i Wisły. Nieco mniejsze znaczenie ma szlak wiodący z Opola przez Racibórz do Rybnika, a dalej w kierunku Pszczyny, Oświęcimia i Krakowa. Trasę tę uzupełnia gęsta sieć dróg kołowych o charakterze lokalnym, pozwalająca łatwo poruszać się po okolicy. Ważne znaczenie ma także stacja Polskich Kolei Państwowych w Żorach, gdyż tu krzyżują drogi z Katowic i Gliwic przez Orzesze w kierunku na Pawłowice – Jastrzębie Zdrój - Wodzisław oraz Rybnika do Pszczyny i dalej w kierunku Bielska - Białej oraz Żywca. Miasto leży na Płaskowyżu Rybnickim, który jest częścią Kotliny Raciborsko - Oświęcimskiej. Płaskowyż Rybnicki jest dość mocno sfałdowany, stąd też Żory są okolone wzgórzami, z których najwyższe wznosi się na wysokość 283 m n.p.m., a najniższe 246 m n.p.m. Równina leży na wysokości 165 m n.p.m. Na terenie równinnym zlokalizowane jest Stare Miasto zwane Śródmieściem. Bliskie sąsiedztwo terenów niezwykle atrakcyjnych pod względem turystycznym jest jednym z istotnych walorów miasta należącego do aglomeracji. Ale nie tylko Beskid Śląski i Żywiecki – od lat przyciągające rzesze turystów pragnących odpocząć w naturalnym otoczeniu lasów i gór – stanowią o turystycznym potencjale miasta. Miłośnikom pieszych wędrówek Żory oferują ciekawy szlak turystyczny: „Szlak Początków Hutnictwa”, a zwolennikom sportów wodnych szlak wodny – spływ kajakowy rzeką Rudą do Kuźni Raciborskiej. Żory chronione są pasmem lasów rudzko-pszczyńskich, na  ich terenie ustanowiono malowniczy Park Krajobrazowy „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich”. Żory dysponują atrakcyjnymi terenami pod budowę obiektów handlowych, produkcyjnych, usługowych i sportowo-rekreacyjnych, wśród nich: centrum usług ogólno miejskich – teren o powierzchni 9 ha, położony w ścisłym centrum miasta. Istnieje tu możliwość lokalizacji różnorodnych usług, strefa centralnych terenów rekreacyjnych – teren dawnego wyrobiska ceglanego, o powierzchni około 9 ha, teren o powierzchni 16 ha, przy trasie szybkiego ruchu nr 93, łączącej Katowice z Cieszynem, co sprzyja lokalizacji hoteli, zajazdów, parkingów itp. Ponadto prowadzona jest rekultywacja terenów zdegradowanych, na których tworzone są parki.

Kontakt | Reklama | Pomoc | Nasze serwisy